تبلیغات
روستای تجن گوکه - ضرب المثل‌ها و باورهای مردم روستا

روستای تجن گوکه

فرهنگ سرزمین ما سرشار است از ضرب المثل ها و اصطلاحات عامیانه که نشان از ریشه دار بودن و عمق داشتن آن دارد. اصولا مردم هر سرزمینی برای خودشان اعتقادات و باورهایی دارند و با آنها خو گرفته اند ، مردم تجن گوكه نیز از این قاعده مستثنی نیستند و این را می توان از هم صحبتی با آنان و به خصوص کهنسالان این دیار فهمید.

یکی از این باورها " کوچ چلّه و پیله چلّه " است، بدین شرح:

بر اساس این اعتقاد دو ماه اول زمستان به دو برادر تعلق دارد که برادر بزرگتر همان "پیلا چلّه " است و مدت دوام آن هم چهل روز اول زمستان است ، " کوچ چلّه" هم برادر کوچک تر است که بیست روز آخر ماه بهمن را گویند.

برادر بزرگتر اگرچه عمری طولانی تر می کند، ولی  مهربانی بیشتری دارد " از نظر میزان سرما " و برادر کوچک بسیار ظالم بوده و سرمای زیادی دارد.ماه آخر زمستان را هم "آفتاب بر حود" و یا "آفتاب بر حوت" گویند که به نظر می رسد به گاهشماری مردم در قدیم که بر اساس نامگذاری ماه ها با اسم حیوانات بود برمی گردد چون «حوت» به معنی ماهی است.‌در زیر نمونه هایی از ‌این ‌اصطلاحات با معادل فارسی آنها آمده است، امید استدر حفظ فرهنگمان بیشتر کوشا باشیم:

دار شكوفه ی (قورباغه درختی): مردم تجن گوكه ، آمدن قورباغه درختی را درون خانه هایشان نشانهی نزدیک بودن باران میدانند و این موجودسبز وکوچکرا پیامآور بخشش آسمان میدانند.

كیش دار:

شمشاد؛ شومشاد؛ شیشار، شوشار " نامیده می شود.دارای ساقه های منشعب، سخت و با مقاومت ارتفاع این درختچه یا درخت زیبا از 5/1 متر تا 8 متر نیز میرسد . و دارای رشد و نمو کمی است. برگ های آن متقابل، دارای دوام زیاد، بیضی و نوک تیز و چرمی و رنگ آن سبز زیبا است. در کنار برگ ها، گل های آن قرار دارد که به صورت نر و ماده به رنگ سبز مایل به زرد می باشند. تابش نور و گرمای خورشید بر برگ های این درخت باعث می گردد که بوی نامطبوع از آن ها متصاعد شود. درخت شمشاد، دارای چوب سختی است که برای ساختن قاشق چوبی، ظرف های چوبی، شانه، و ورقه های صاف نازک چوب مانند کاغذ به کار می رود. استفاده از شانه ای که از شمشاد ساخته می شود، موجب تقویت موی سرگشته و فساد و ضایعات مو را رفع می کند.در بین گیلکان، این درخت همچون درخت آزاد و تادانه دار، جنبه تقدس داشته و مردم برای برآورده شدن نذر، و حاجاتشان، به آن پارچه سبز می بنندند. این درخت در حوالی بقعه ها و امامزاده های شمال، فراوان دیده می شود . هر چی پیله داره ایته مزارداره هر درخت بزرگ ،درختی در خورتکریم است.  كارکرد باورها را در حفظ طبیعت نشان می دهد آنچه امروزه دانش زیست محیطی انسان بر آن تاکید می ورزد.به نظر می رسد «آیینی سازی طبیعت» بخشی از راه های حفظ آن در برابر خطر نابودی در جوامعه سنتی بوده است.در این باره آموزه های بسیاری وجود داردکهآسیبرساندن به طبیعترا گناهی نابخشودنی در فرهنگ مردمی می سازد .

منبع : شناسایی گیاهان دارویی، صنعتی، مرتعی و جنگلی 

افسانه های مردمی چون داستان درخت کیش وکلاغ و جاودانگی وجوه استعاری طبیعت در اسطوره ساختار معنایی خود را نشان می دهد.

سیاگالش : سیاگالش به حفظ حیواناتی چون گاو در برابر بلایا در افسانه های گیلکی می پردازد.

سیاه كلاج: نشانه شوم و خبری بد را برای صاحب خانه دارد اگر در جلوی خانه كسی مدت مدیدی به غارغاركردن بپردازد.

 

۱ - ته دیگ نخورید که روز عروسیتان بارون میاد.

۲ - دیگ بگرسه خو سر پوشه پیدا گوده ( گشتن و نیمه گمشده خودرا پیدا کردن )

۳ - امی گاز نکن ( دندونهای مارو نشمار و انینقدر سئوال نکن )

۴ چاق كن همیشه توی چاقِ ( چاه مكن بهر كسی    اول خودت بعداّ كسی )

5 آب همراه نشه سیا کلاچه سیفیده کودن. (کلاغ سیاه را با آب نمی توان سفید کرد)

6- آدم خودا گیر دکفی، گدا گیر دنکفی.(اگرآدمی‌گیر غضب خدا بیفته بهتر است تا گیرآدم گدا صفت بیفتد. )

7 - آدم خر ببی ، دوچار خر نبی.(آدم خودش خر بشه بهتره تا که گرفتار خر بشه.)

8 - آدم به گبه ، حیوان به لافند.(آدم حرف سرش میشود ، حیوان فقط طناب و افسار.)

9 - آدم خو دسه ، شال کونه ورجی گرمه نکونه .(از این تاریك روشنایی توقع نداشته باش.)

10 - آدم دیل به وسعت بداره.(با ریسک خطر و بیم هلاک بایستی مصمم کار شد. دل آدم باید بزرگ باشه.)                                          

11 - اسب ِ ره خاش فوکونه ، سگ ِ ره واش.(جلوی اسب استخوان می ریزد ، جلوی سگ علف.

هر کاری که میکند اشتباه ، و از روی نادانیست.)

12 از حاج حاجی ام کرایه خانه هگیره.(از روی خساست از چلچله هاهم کرایه می گیرد.)

13 - از او تومان بکندانه.(از آن پاچه ور مالیده هاست یا به عبارتی بی شرم و حیاست).

14 - اپیله گی آدم ، تورف ِ مونه .(آدم به این گُندگی همچون ترُب بی بو و خاصیت است.

بدرد هیچ کاری نمی خورد).

15 -  می سر بو بو امشل گمج. (از حرف زدن زیادی سرم درد گرفت )

16 - باره یابو بــره ، گوزه کره کونه ؟(كار را دیگری انجام میدهد و پزش را یكی دیگر)

17 تی سگ بما امی كیش وامیشته (كنایه از فامیلی دور)

18 خونه دوراز كن خونه كوفته دنیه (‌كنایه از انسانی است كه ماهر بركاری است اما در خانه خودش از مهارت و فن خود استفاده نكرده و آنرا به اتمام نمیرساند و هی امروز و فردا می كند.

19 انقذه داره كه از این دماغ كاله بیرون (‌كنایه از آدم پولدار است )

20 یه دستی هده و دو دستی هگیره ( با یك دست می دهد و با دو دست می گیرد.)

21 اینه دهنه دودی از كون حرف زنه ( كنایه از آدم پر حرف است كه اگر دهنش را هم ببندند با جای دیگرش حرف می زند )‌.

22 خاش ماهی مونه (‌كنایه از آدم لاغر اندام است‌كه از لاغری مثل ماهی خشك شده‌است ) .

23 آدم باید اول او بینی بعد تومان بكنی ( كنایه از آدمهای است كه بی گدار به آب نمی زنند و قبل از هر تصمیمی تعمق می كنند).

24 خشك خوالی دارسر نمونه ( كنایه از ......

25 آتش هر قدر تندتر بسوجی تندتر خاکسترابه.( آتش هر چه تندتر بسوزد زودتر سرد می شود (نمونه:تب تند زود سرد می شود)

26 -  دریا میین اگر پا بنیم ،دریا خوشکابه!( اگر توی دریا پا بزاریم ، دریا خشک می شود) مثال بارز آن این شعر است : بدبخت اگر مسجد آدینه بسازد     یا طاق فرود آید یا قبله کج آید

27 - ترسم هم از عراق خورما بکّفیم هم از گیلان تورشه کونوس (:می ترسم هم از خرمای عراق بیفتیم هم از، ازگیل ترش گیلان)

28 -  سگ زورزوری شکار بوبوری وگرده خو صحب لگ گاز گیره(سگی را که زور به شکار ببری ، پای صاحبش را گاز می گیرد.)

29 - تی مال خوب بدار ، تی همسایه دوز نگیر (مال خودت رو خوب نگه دار تا همسایه ی خودت را دزد حساب نکنی).

30 - اونی که خور بکته ویریسه ، زندگی قدر بهتر دونه . (کسی که خودش زحمت کشیده قدر زندگی رو بهتر می دونه).

نظرات() 
What do you do for Achilles tendonitis?
دوشنبه 27 شهریور 1396 06:58 ق.ظ
We're a gaggle of volunteers and starting a brand new
scheme in our community. Your website offered us with valuable info to work on. You've done
an impressive task and our entire community shall be thankful to you.
foot pain
دوشنبه 13 شهریور 1396 12:49 ب.ظ
Hello, i read your blog occasionally and i own a similar one and i was just wondering
if you get a lot of spam responses? If so how do you protect against it, any plugin or
anything you can suggest? I get so much lately it's driving me insane so any support is very much
appreciated.
foot pain
یکشنبه 12 شهریور 1396 04:06 ق.ظ
Hello this is kind of of off topic but I was wondering if blogs use WYSIWYG editors or if you
have to manually code with HTML. I'm starting a blog soon but have no
coding know-how so I wanted to get advice from someone with experience.
Any help would be greatly appreciated!
Foot Complaints
یکشنبه 15 مرداد 1396 03:41 ب.ظ
This is my first time pay a visit at here and i
am actually pleassant to read everthing at single place.
valariemusch.weebly.com
یکشنبه 15 مرداد 1396 02:38 ب.ظ
There is definately a lot to know about this subject. I
love all the points you have made.
cherymccalla.wordpress.com
سه شنبه 10 مرداد 1396 12:19 ب.ظ
Hi this is kind of of off topic but I was wanting
to know if blogs use WYSIWYG editors or if you have to manually code with HTML.
I'm starting a blog soon but have no coding know-how so I wanted to get guidance from someone with experience.
Any help would be enormously appreciated!
Marita
شنبه 7 مرداد 1396 07:17 ب.ظ
always i used to read smaller content which as well clear
their motive, and that is also happening with this piece of writing which I am
reading now.
How much does it cost for leg lengthening?
سه شنبه 3 مرداد 1396 09:26 ب.ظ
Great goods from you, man. I have understand your stuff previous to and you're just extremely wonderful.

I actually like what you have acquired here, really like what you're saying and the way in which
you say it. You make it entertaining and you still care for to keep it smart.

I cant wait to read much more from you. This is really a wonderful
site.
http://www1.folha.uol.com.br/
دوشنبه 1 خرداد 1396 04:25 ب.ظ
Hey I know this is off topic but I was wondering if you knew of any widgets I could add to my blog that
automatically tweet my newest twitter updates. I've been looking for a plug-in like this for
quite some time and was hoping maybe you would have some experience with something like this.
Please let me know if you run into anything. I truly enjoy reading your blog and I look forward to your new
updates.
Tyson
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 06:25 ق.ظ
I am genuinely pleased to read this web site posts which contains lots of helpful data, thanks for providing these data.
manicure
جمعه 8 اردیبهشت 1396 05:27 ب.ظ
It's an awesome paragraph for all the online users; they will obtain benefit from it I am sure.
BHW
پنجشنبه 24 فروردین 1396 09:47 ب.ظ
Wow that was unusual. I just wrote an really long comment but after I clicked submit my comment didn't show up.
Grrrr... well I'm not writing all that over again. Anyhow,
just wanted to say fantastic blog!
BHW
جمعه 18 فروردین 1396 08:46 ب.ظ
You actually make it seem so easy with your presentation however
I to find this topic to be actually one thing that I feel I would by
no means understand. It seems too complex and extremely vast for
me. I'm having a look forward on your next put up, I'll attempt to get the dangle of it!
manicure
پنجشنبه 17 فروردین 1396 10:14 ق.ظ
Good day very cool site!! Guy .. Excellent ..

Wonderful .. I will bookmark your site and take the feeds also?

I am happy to search out numerous helpful information here within the
put up, we want work out extra strategies on this regard, thank you for
sharing. . . . . .
سهراب پوراسمعیلی
جمعه 11 بهمن 1392 02:17 ب.ظ
Aaaaalii merc az vebloget. manam ya tajan gooke eiam.
ساسان نعمانی
سه شنبه 21 آبان 1392 06:16 ب.ظ
یه ایرانو یه گیلان یه گیلانه و یه تجن گوکه همیشه سربلند باد
amirali
چهارشنبه 5 خرداد 1389 09:11 ب.ظ
خسته نباشی
amirali
دوشنبه 3 خرداد 1389 04:33 ب.ظ
عکس بزاری عالی میشه باز هم ممنون از وبلاگ قشنگتون خسته نباشی
ali
یکشنبه 21 تیر 1388 09:16 ب.ظ
پیش من هم بیا. خوشحال می شم.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

نویسندگان

صفحات جانبی

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :